دوران شیردهی
دوشیدن و ذخیره شیر مادر؛ راهنمای کامل از دوشیدن تا گرمکردن
چه برای بازگشت به کار باشد، چه برای اینکه شبی را بخوابید و پدر شیر بدهد، دوشیدن یک مهارت آموختنی است. مشکل اینجاست که یک اشتباه ساده در نگهداری، میتواند تمام زحمت شما را از بین ببرد.
روشهای دوشیدن
| روش | مزیت | مناسب برای |
|---|---|---|
| با دست | رایگان، همیشه در دسترس، ملایم | روزهای اول، تخلیه موضعی، سفر |
| شیردوش دستی | ارزان، بیصدا، قابل حمل | دوشیدن گاهبهگاه |
| شیردوش برقی تکی | سریعتر، تنظیم مکش | استفاده منظم |
| شیردوش برقی دوگانه | نصف زمان، تحریک بیشتر تولید | بازگشت به کار، دوقلو، نوزاد نارس |
دوشیدن با دست؛ گام به گام
- دستها را کاملاً بشویید و ظرف تمیز آماده کنید
- چند دقیقه کمپرس گرم بگذارید و سینه را با حرکات دورانی ملایم ماساژ دهید
- شست را بالای هاله و انگشت اشاره را زیر آن، به شکل حرف C قرار دهید (حدود سه سانتیمتر عقبتر از نوک)
- انگشتان را به سمت قفسه سینه فشار دهید (نه بکشید)
- انگشتان را به هم نزدیک کنید و به سمت نوک بغلتانید
- رها کنید و ریتم را تکرار کنید؛ مثل ریتم مکیدن نوزاد
- هر چند دقیقه محل انگشتان را دور هاله بچرخانید تا همه مجاری تخلیه شوند
ترفند جریان شیر
نگاهکردن به عکس نوزاد، بوییدن لباس او یا شنیدن صدای ضبطشدهاش، ترشح اکسیتوسین را تحریک میکند و جریان شیر را بهطور محسوسی افزایش میدهد. استرس دقیقاً اثر معکوس دارد.
نکات کار با شیردوش
- اندازه قیف مهمتر از برند است. نوک سینه باید آزادانه در تونل حرکت کند و هاله کشیده نشود
- با مکش کم شروع کنید و بهتدریج زیاد کنید؛ مکش قوی، شیر بیشتری نمیدهد اما زخم میسازد
- هر جلسه حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه یا تا دو دقیقه پس از قطع جریان
- برای حفظ تولید، در ساعات کاری هر سه ساعت یک بار بدوشید
- بهترین زمان: صبح زود که تولید شیر بیشترین مقدار را دارد
- قطعات را پس از هر بار با آب گرم و مایع بشویید و روزی یک بار استریل کنید
جدول زمان نگهداری
| محل نگهداری | دمای تقریبی | حداکثر زمان |
|---|---|---|
| دمای اتاق | ۱۶ تا ۲۵ درجه | ۴ ساعت |
| کیف خنک با یخ | حدود ۱۵ درجه | ۲۴ ساعت |
| یخچال (نه در درب) | ۴ درجه یا کمتر | ۴ روز |
| فریزر یخچال معمولی | منفی ۱۸ درجه | ۶ ماه (ترجیحاً ۳ ماه) |
| فریزر صندوقی | منفی ۲۰ درجه | تا ۱۲ ماه |
| شیر ذوبشده در یخچال | ۴ درجه | ۲۴ ساعت — دوباره فریز نکنید |
| شیر باقیمانده در شیشه پس از تغذیه | — | ۲ ساعت، سپس دور بریزید |
اصول ذخیرهسازی
- در حجمهای کوچک (۶۰ تا ۱۲۰ میلیلیتر) ذخیره کنید تا دور ریختن نداشته باشید
- روی هر بسته تاریخ و ساعت بنویسید و همیشه قدیمیترین را اول مصرف کنید
- کیسه یا ظرف را کاملاً پر نکنید؛ شیر هنگام یخزدن منبسط میشود
- از کیسههای مخصوص شیر مادر یا ظرف شیشهای/پلاستیکی بدون BPA استفاده کنید
- شیر تازه را پیش از افزودن به شیر سرد، ابتدا در یخچال خنک کنید
- در وسط فریزر بگذارید، نه در درب که دمایش نوسان دارد
- جداشدن لایه چربی روی شیر طبیعی است؛ فقط آرام بچرخانید
ذوب و گرمکردن
- شب قبل، بسته را از فریزر به یخچال منتقل کنید (بهترین روش)
- برای ذوب سریع، بسته را زیر آب ولرم جاری بگیرید
- سپس در ظرف آب گرم (نه جوش) قرار دهید تا به دمای بدن برسد
- ظرف را آرام بچرخانید، تکان شدید ندهید — پروتئینهای شیر آسیب میبینند
- چند قطره روی مچ دست بریزید؛ باید ولرم باشد نه گرم
هرگز از مایکروویو استفاده نکنید
مایکروویو شیر را نامتوازن گرم میکند و نقاط داغ ایجاد میکند که دهان نوزاد را میسوزاند. ضمناً بخشی از آنتیبادیهای شیر را از بین میبرد.
اشتباههای رایج
- قضاوت تولید شیر بر اساس حجم دوشیدهشده: شیردوش هرگز به کارآمدی نوزاد نیست
- نگهداری شیر در درب یخچال
- فریز مجدد شیر ذوبشده
- مخلوطکردن شیر گرم تازه با شیر سرد ذخیرهشده
- پرکردن کامل کیسه
- دور ریختن شیری که بوی صابونی دارد — این معمولاً به دلیل آنزیم لیپاز است و بیضرر است
- قطع شیردهی مستقیم و اتکای کامل به شیردوش
پرسشهای پرتکرار
بین ۵۰ تا ۱۵۰ میلیلیتر از هر دو سینه طبیعی است و به زمان روز و فاصله از شیردهی قبلی بستگی دارد.
لزوماً نه. رنگ شیر بسته به تغذیه مادر متفاوت است و جداشدن لایه چربی طبیعی است. اگر بوی ترش تند داشت، دور بریزید.
معمولاً پس از تثبیت شیردهی، حدود هفته سوم تا چهارم. شروع خیلی زودهنگام میتواند تولید را نامتعادل کند.
یادآوری
مطالب نینی جان با هدف آگاهیبخشی نوشته میشوند و جایگزین معاینه و مشاوره پزشکی نیستند. برای تصمیمگیری درباره سلامت فرزندتان، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
دوشیدن شیرذخیره شیرشیردوش
سارا مقدممشاور شیردهی (IBCLC) — بیش از یک دهه همراهی مادران در مسیر شیردهی، از روزهای نخست تا از شیر گرفتن.
